Bindingsangst als modeverschijnsel

Het is het schrikbeeld van iedereen met een relatiewens. Jij wilt de serieuze kant op terwijl de ander impliciet dan wel expliciet voortdurend laat merken dat niet te willen of kunnen. Vaak wordt deze houding verklaard met de term bindingsangst. Maar wat is bindingsangst nu eigenlijk? Is het een serieus probleem waar je samen aan kunt werken of slechts een smoes van iemand die niet voldoende van de ander houdt maar wel van de voordelen van een relatie wil genieten. Die laatste mogelijkheid is niet denkbeeldig. Het is nu eenmaal gemakkelijker om te schermen met bindingsangst dan eerlijk te zeggen ‘ik twijfel of ik echt met jou verder wil’.

Bestaat bindingsangst?

Strikt genomen is bindingsangst een psychische stoornis die meestal voortkomt uit pijnlijke gebeurtenissen in het verleden, vaak al in de vroege jeugd. Als een kind bijvoorbeeld in bepaalde opzichten wordt verwaarloosd of mishandeld, dan kan het kind later in het leven intieme relaties als problematisch gaan ervaren. Met als gevolg dat die persoon onbewust intimiteit gaat vermijden en partners op afstand houdt omdat intimiteit wordt geassocieerd met de onplezierige relatie uit de kindertijd. Deze stoornis bestaat uiteraard en diegenen die er aan lijden kunnen besluiten er samen met hun partner aan te werken. Bijvoorbeeld met behulp van een psychotherapeut.

Collectieve bindingsangst

In mijn werk als Personal Matchmaker heb ik de indruk gekregen dat er ook een ander soort bindingsangst bestaat, een collectieve bindingsangst die tegenwoordig vooral de succesvolle Nederlandse middenklasse treft. Ik zie namelijk dat veel mensen die in de meeste opzichten heel succesvolle levens leiden en vaak al een lange relatie achter de rug hebben juist als het gaat om intimiteit en relaties krampachtig gedrag vertonen. Veel normaal gesproken zelfverzekerde mensen worden ineens heel onzeker, beëindigen relaties om het minste of geringste en houden liefdespartners op een afstand. Dit gedrag lijkt zich in toenemende mate voor te doen.

Cultureel verschijnsel

Ik denk dat deze bindingsangst voortkomt uit onze huidige cultuur. Het individualisme neemt nog steeds toe. Het optimaliseren van het eigen levensgeluk is het huidige levensideaal. Een liefdesrelatie moet bijdragen tot dat geluk. Dat betekent dus ook dat als een relatie even moeilijk is en dan dus niet bijdraagt aan dat geluk, de relatie wordt beëindigd. Relaties eindigen dan ook sneller en vaker dan vroeger. Meer dan één op de drie huwelijken eindigen in een scheiding, in de grote stad zelfs één op de twee.

Tevens worden de verwachtingen die we hebben van een relatie steeds hoger. Die verwachtingen worden gevoed door de ideaalbeelden die ons worden voorgehouden door de diverse media. Zo willen we er tot hoge leeftijd jong blijven uitzien en dat verwachten we ook van de partner. We willen binnen de relatie ook volwaardige zelfstandige levens leiden met, naast de kinderen, ieder een eigen carriere, sociaal leven, hobby’s en interesses. Tegelijkertijd willen we dat de relatie altijd fijn en gezellig is. We willen dat onze partner een romantische aanbidder, begripvolle luisteraar, een maatje en sparringspartner is. En, last but not least, de seks moet goed en overvloedig zijn. Het mag niet verbazen dat liefdesrelaties niet altijd aan de verwachtingen voldoen.

Deze hoge verwachtingen en onze individualistische instelling dat we verantwoordelijk zijn voor ons eigen geluk, maakt dat we het aan onszelf verplicht zijn de allerbeste keuze te maken. Daarmee is een keuze maken in de liefde knap lastig geworden. Dit zorgt ervoor dat wij collectief lijken te lijden aan een vorm van bindingsangst. Niet alleen willen we slechts het beste van het beste op relatiegebied, bovendien lopen we een behoorlijk risico zelf verlaten te worden. Daar komt bij dat nieuwe manieren van daten via online datingbureaus en social media de keuzemogelijkheden nog eens vergroten. Dit leidt er echter alleen maar toe dat het maken van een keuze nog moeilijker wordt. Je kunt op elke minuut van de dag op zoek gaan. De visvijver is groot, bij twijfel zoek je gewoon weer verder. Het is dus niet zo vreemd dat we er meer moeite mee lijken te krijgen ons te binden.

Verlangen naar een duurzame relatie

Dit alles zou natuurlijk helemaal geen probleem zijn als we tevreden zouden zijn met dergelijke liefdeslevens. We zijn daarmee echter helemaal niet tevreden. De happy single ben ik nog nooit tegen gekomen. Iedereen verlangt naar de geborgenheid van een diepe, intieme relatie, naar iemand om het leven mee te delen, naar iemand die je steunt als je het moeilijk hebt. Het is dus niet het willen of verlangen dat is verdwenen, maar de angst die is toegenomen. Ook dit is dus een stoornis. Een stoornis die eigen is aan onze cultuur. Aangezien deze angst niet is gerelateerd aan een trauma in de kindertijd, is deze stoornis goed te behandelen. In mijn werk ben ik voor een groot deel bezig angst weg te nemen en de ruimte te bieden iemand daadwerkelijk te leren kennen. Mensen en relaties zijn veel te complex om simpelweg tegen elkaar af te zetten. Je hebt gezonde en ongezonde relaties. Gezonde relaties zijn altijd waardevol. Val niet in de valkuil van perfectionisme of je eigen onzekerheid. Twijfel niet over je keuze en kijk niet naar het gras van de buurman. Gebruik je tijd liever om je te verdiepen in de ander, om deze te leren begrijpen. Daar kun je je een heel leven mee bezig houden. Dat is oneindig veel boeiender dan je eigen angst of het gras bij de buurman.

 

Laat u uitnodigen voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek.


Terug naar het overzicht